MPA vs. SPA: Đâu là kiến trúc web phù hợp với bạn?
Khi lướt web hàng ngày, bạn có bao giờ để ý rằng có những trang web khi chuyển trang thì cả trình duyệt phải tải lại (hiện thanh loading màu trắng), trong khi có những trang lại mượt mà như một ứng dụng di động, mọi thứ thay đổi gần như tức thì?
Sự khác biệt đó chính là kết quả của hai trường phái kiến trúc web phổ biến: MPA (Multi-Page Application) và SPA (Single-Page Application).
Trong bài viết này, chúng ta sẽ mổ xẻ hai gã khổng lồ này, xem chúng là ai, hoạt động ra sao, và quan trọng nhất, khi nào thì bạn nên chọn ai cho dự án của mình.
1. Tổng quan về MPA (Multi-Page Application), một chiến binh kỳ cựu đáng tin cậy
Hãy tưởng tượng MPA giống như một cuốn sách hay một ngôi nhà có nhiều phòng. Mỗi khi bạn muốn đọc một chương mới hay đi sang một phòng khác, bạn phải lật sang một trang hoàn toàn mới hoặc bước qua một cánh cửa khác.
MPA (Ứng dụng nhiều trang) là kiến trúc web truyền thống. Mỗi khi người dùng thực hiện một hành động (ví dụ: nhấp vào một link menu, gửi một form), trình duyệt sẽ gửi một yêu cầu lên máy chủ và máy chủ sẽ trả về một trang HTML hoàn toàn mới.
Điểm mạnh:
- SEO cực tốt: Vì mỗi trang là một tệp HTML riêng biệt, các công cụ tìm kiếm như Google có thể dễ dàng thu thập dữ liệu và lập chỉ mục. Đây là lợi thế cực lớn cho các trang web phụ thuộc vào tìm kiếm tự nhiên.
- Cấu trúc đơn giản, rõ ràng: Dễ dàng để bắt đầu và phát triển. Mỗi trang tương ứng với một URL, một file, một chức năng.
- Tải lần đầu nhanh (với trang nhỏ): Trình duyệt chỉ cần tải những gì cần thiết cho trang hiện tại.
Điểm yếu:
- Trải nghiệm người dùng kém mượt mà: Việc tải lại toàn bộ trang sau mỗi lần nhấp chuột có thể gây cảm giác chậm chạp và gián đoạn.
- Gắn kết chặt chẽ giữa Frontend và Backend: Thường thì code xử lý giao diện và logic được viết chung với nhau, khó tách biệt để phát triển độc lập.
Ví dụ điển hình: Hầu hết các trang thương mại điện tử lớn như Amazon, các trang tin tức như VnExpress, và các bách khoa toàn thư như Wikipedia.
2. Nói về SPA (Single-Page Application), kẻ thách thức hiện đại
Ngược lại, SPA giống như một căn hộ studio thông minh, nơi mọi thứ đều nằm trong một không gian mở. Bạn không cần đi qua các cánh cửa, chỉ cần nhấn nút là bức tường có thể trượt đi, để lộ ra một khu vực chức năng mới.
SPA (Ứng dụng một trang) chỉ tải một "vỏ" HTML duy nhất khi bạn truy cập lần đầu. Sau đó, mọi nội dung mới sẽ được tải động bằng JavaScript. Khi bạn chuyển trang, SPA không tải lại toàn bộ, mà chỉ yêu cầu dữ liệu cần thiết (thường qua API) và dùng JavaScript để cập nhật lại một phần của trang.
Điểm mạnh:
- Trải nghiệm người dùng siêu mượt: Tốc độ phản hồi gần như tức thì sau lần tải đầu tiên, mang lại cảm giác như đang dùng một ứng dụng máy tính hoặc di động.
- Tách biệt Frontend và Backend: Frontend và Backend là hai dự án hoàn toàn độc lập, giao tiếp với nhau qua API. Điều này cho phép các team khác nhau phát triển song song một cách dễ dàng.
- Hoạt động ngoại tuyến (Offline): Có khả năng lưu trữ dữ liệu (cache) để hoạt động ngay cả khi không có mạng.
Điểm yếu:
- SEO phức tạp hơn: Vì nội dung được tải bằng JavaScript, các công cụ tìm kiếm đời cũ có thể gặp khó khăn trong việc đọc và lập chỉ mục. (Tuy nhiên, vấn đề này đã được cải thiện rất nhiều nhờ các kỹ thuật như Server-Side Rendering - SSR).
- Thời gian tải ban đầu có thể lâu hơn: Phải tải về một lượng lớn JavaScript lúc ban đầu.
Ví dụ điển hình: Các ứng dụng bạn dùng hàng ngày như Gmail, Facebook, Google Maps, hay các công cụ làm việc như Figma, Trello.
SPA có nhược điểm khiến SEO phức tạp hơn
3. Đặt lên bàn cân
| Tiêu chí | MPA (Multi-Page Application) | SPA (Single-Page Application) |
|---|---|---|
| Trải nghiệm người dùng | Gián đoạn, chậm hơn | Nhanh, mượt mà, liền mạch |
| SEO | ⭐⭐⭐⭐⭐ Rất tốt (Mặc định) | ⭐⭐⭐ Phức tạp hơn (Cần kỹ thuật SSR/SSG) |
| Kiến trúc | Gắn kết Frontend & Backend | Tách biệt Frontend & Backend |
| Trường hợp sử dụng | Blog, trang tin tức, trang TMĐT, các trang nặng về nội dung. | Mạng xã hội, công cụ SaaS, dashboard, các ứng dụng có tính tương tác cao. |
4. Kết luận
Không có ai tốt hơn, chỉ có người phù hợp hơn
Cuộc chiến giữa MPA và SPA không có người chiến thắng tuyệt đối. Việc lựa chọn phụ thuộc hoàn toàn vào bản chất dự án của bạn.
- Nếu bạn đang xây dựng một blog, trang tin tức, hay một trang web giới thiệu công ty nơi nội dung là vua và SEO là ưu tiên hàng đầu, MPA là một lựa chọn vững chắc và an toàn.
- Nếu bạn đang xây dựng một công cụ làm việc (SaaS), một mạng xã hội, hay một dashboard phân tích dữ liệu yêu cầu tính tương tác cao và trải nghiệm người dùng mượt mà, SPA chính là con đường bạn nên đi.
Và tin vui là, với sự ra đời của các framework hiện đại như Next.js, Nuxt.js, hay Astro, ranh giới này đang ngày càng bị xóa nhòa. Chúng cho phép bạn xây dựng các ứng dụng "lai" (Hybrid), tận dụng được cả tốc độ tải ban đầu và SEO của MPA, lẫn sự mượt mà của SPA.
End of Article